Naučna istraživanja
IGK POZIVA EVROPSKE UNIVERZITETE I AKADEMSKE MREŽE DA PREISPITAJU SARADNJU SA UNIVERZITETOM U ISTO?NOM SARAJEVU ZBOG MATERIJALA U KOJEM SE BOSNA I HERCEGOVINA PREDSTAVLJA KAO STRANA DRŽAVA
IGK POZIVA EVROPSKE UNIVERZITETE I AKADEMSKE MREŽE DA PREISPITAJU SARADNJU SA UNIVERZITETOM U ISTO?NOM SARAJEVU ZBOG MATERIJALA U KOJEM SE BOSNA I HERCEGOVINA PREDSTAVLJA KAO STRANA DRŽAVA
Institut za istraživanje genocida Kanada (IGK) uputio je dopise ?elnicima jedanaest evropskih univerziteta i akademskih asocijacija koji sara?uju sa Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu i njegovim Medicinskim fakultetom u Fo?i, pozivaju?i ih da preispitaju, suspenduju ili obustave tu saradnju zbog promotivnog materijala u kojem se Bosna i Hercegovina predstavlja kao strana država.
Dana 3. oktobra 2026. godine, bosanski dnevni list Oslobo?enje objavio je informaciju da je Medicinski fakultet u Fo?i objavio promotivnu grafiku kojom isti?e 722 „strana“ studenta. Na grafici su, uz zastave Indije, Gr?ke, Njema?ke, Bangladeša i drugih država, prikazane i zastave Bosne i Hercegovine, pri ?emu je 12 studenata iz Bosne i Hercegovine ozna?eno kao strani studenti.
Medicinski fakultet nalazi se u Fo?i, u Bosni i Hercegovini, i dio je Univerziteta u Isto?nom Sarajevu, javnog univerziteta u Bosni i Hercegovini. Stoga ozna?avanje studenata iz Sarajeva, Tuzle, Zenice, Mostara i drugih dijelova Bosne i Hercegovine kao „stranaca“ otvara ozbiljna pitanja o tome kako ova institucija razumije i javno predstavlja ustavni status Bosne i Hercegovine.
Prema ocjeni IGC-a, ovo se ne može jednostavno odbaciti kao administrativna ili dizajnerska greška. Predstavljanje Bosne i Hercegovine kao strane države iz javne institucije koja se nalazi u Bosni i Hercegovini doprinosi normalizaciji narativa prema kojem je Republika Srpska zasebna država, a ne entitet unutar Bosne i Hercegovine. Takav narativ povezan je s dugogodišnjim politi?kim nastojanjima da se ospore suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.
Ovo pitanje ima posebnu težinu imaju?i u vidu historiju Republike Srpske i zlo?ine po?injene tokom rata u Bosni i Hercegovini. Me?unarodni krivi?ni tribunal za bivšu Jugoslaviju osudio je Radovana Karadži?a, ratnog predsjednika Republike Srpske, i Ratka Mladi?a, komandanta Vojske Republike Srpske, za genocid, izme?u ostalih zlo?ina. Njihove presude za genocid potvr?ene su u žalbenom postupku, a obojica služe kazne doživotnog zatvora. Me?unarodni sud pravde tako?er je utvrdio da su genocid u Srebrenici po?inili pripadnici Vojske Republike Srpske. Fo?a je tokom rata bila mjesto masovnih zlo?ina nad bošnja?kim civilnim stanovništvom.
Uzimaju?i u obzir ovu historijsku i pravnu pozadinu, IGK je pozvao evropske akademske institucije da preispitaju da li je nastavak institucionalne saradnje s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu u skladu s njihovim vlastitim principima i odgovornostima.
„Akademska saradnja ne bi smjela biti korištena za legitimiziranje predstavljanja Bosne i Hercegovine kao strane države na vlastitoj teritoriji. Evropski univerziteti trebaju pažljivo razmotriti da li njihova partnerstva, finansiranje i institucionalni ugled doprinose normalizaciji narativa kojima se osporavaju suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.“
Institut za istraživanje genocida Kanada {IGK}
Evropski univerzitetski partneri kojima se IGK obratio
IGK je uputio dopise na osam evropskih univerziteta koji sara?uju s Medicinskim fakultetom u Fo?i ili Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu:
Medicinski univerzitet u Innsbrucku, Austrija — prof. Gert Mayer, rektor
Partner u Erasmus+ projektu ProBLeMS, koji koordinira Univerzitet u Isto?nom Sarajevu.
Partner u Erasmus+ projektu ProBLeMS, koji koordinira Univerzitet u Isto?nom Sarajevu.
Univerzitet za medicinu i farmaciju „Grigore T. Popa“ u Ia?iju, Rumunija — prof. Viorel Scripcariu, rektor
Prima studente medicine iz Fo?e na Erasmus+ klini?ku praksu.
Prima studente medicine iz Fo?e na Erasmus+ klini?ku praksu.
Univerzitet „Lucian Blaga“ u Sibiu, Rumunija — prof. Sorin Radu, rektor
Prima studente iz Fo?e na klini?ku praksu u okviru programa mobilnosti.
Prima studente iz Fo?e na klini?ku praksu u okviru programa mobilnosti.
Univerzitet u Évori, Portugal — prof. António Candeias, rektor
Sara?uje s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu kroz Erasmus+ program, uklju?uju?i posjetu dekana iz Fo?e.
Sara?uje s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu kroz Erasmus+ program, uklju?uju?i posjetu dekana iz Fo?e.
KU Leuven, Belgija — prof. Séverine Vermeire, rektorica
U?estvuje u Erasmus+ mobilnosti osoblja s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
U?estvuje u Erasmus+ mobilnosti osoblja s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
Medicinski univerzitet u Lublinu, Poljska — prof. Wojciech Za?uska, rektor
Održava dugoro?nu Erasmus+ razmjenu studenata i osoblja s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
Održava dugoro?nu Erasmus+ razmjenu studenata i osoblja s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
School of Health (ESS), Porto, Portugal — prof. Miguel Saúde, predsjednik
U?estvuje u Erasmus+ razmjeni osoblja i studenata s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
U?estvuje u Erasmus+ razmjeni osoblja i studenata s Medicinskim fakultetom u Fo?i.
Univerzitet u Segedinu, Ma?arska — prof. László Rovó, rektor
Održava sporazum o saradnji s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu koji uklju?uje pravne fakultete dva univerziteta.
Održava sporazum o saradnji s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu koji uklju?uje pravne fakultete dva univerziteta.
Evropske akademske asocijacije kojima se IGK obratio
IGK se tako?er obratio trima evropskim akademskim asocijacijama ?iji je ?lan Univerzitet u Isto?nom Sarajevu:
European University Association (EUA) — prof. Josep M. Garrell, predsjednik
Danube Rectors’ Conference (DRC) — prof. Stefan Koch, predsjednik
UniAdrion, Asocijacija univerziteta jadransko-jonskog podru?ja — prof. Deborah Pacetti, generalna sekretarica
IGC poziva partnerske univerzitete da ovo pitanje upute svojim upravnim tijelima i uredima za me?unarodne odnose te da od Medicinskog fakulteta u Fo?i i Univerziteta u Isto?nom Sarajevu zatraže zvani?no objašnjenje zbog ozna?avanja studenata iz Bosne i Hercegovine kao „stranih“.
IGK tako?er poziva univerzitete da preispitaju postoje?e institucionalne odnose s Univerzitetom u Isto?nom Sarajevu i njegovim Medicinskim fakultetom te da suspenduju ili obustave daljnju saradnju — uklju?uju?i Erasmus+ mobilnost i zajedni?ke projekte — ukoliko institucije odbiju razjasniti i ispraviti ovu praksu ili nastave promovirati raspad Bosne i Hercegovine.
Sli?an poziv IGK je uputio i evropskim akademskim asocijacijama. Od njih se traži da ovo pitanje formalno pokrenu pred rukovodstvom Univerziteta u Isto?nom Sarajevu, zatraže javno objašnjenje i ispravku te da pitanje nastavka ?lanstva Univerziteta u Isto?nom Sarajevu stave na dnevni red svojih nadležnih tijela.
IGK tako?er poziva ove asocijacije da razmotre suspenziju ?lanstva Univerziteta u Isto?nom Sarajevu ukoliko ta institucija nastavi promovirati raspad Bosne i Hercegovine na na?in koji je u suprotnosti s njihovim deklariranim principima i obavezama ?lanstva. U svom dopisu Evropskoj asocijaciji univerziteta IGK je podsjetio da je EUA ranije suspendovala ?lanstvo institucija zbog postupaka koji su ocijenjeni kao nespojivi s njenim vrijednostima.
IGK naglašava da je njegov poziv usmjeren na institucionalnu saradnju i odgovornost, a ne na studente ili pojedina?ne akademske radnike. Evropski univerziteti mogu podržavati studente, istraživa?e i akademsku razmjenu, istovremeno zahtijevaju?i od svojih institucionalnih partnera poštivanje ustavnog poretka i teritorijalnog integriteta države u kojoj djeluju.
IGK stoga poziva evropske univerzitete i akademske asocijacije da osiguraju da akademska saradnja ne bude iskorištena, direktno ili indirektno, za davanje institucionalnog legitimiteta, resursa ili ugleda nastojanjima usmjerenim protiv suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine.
Vijesti: